związki mieszane, wielokulturowość, multikulturalizm

Małżeństwa binacjonalne w wielokulturowej Europie

W dobie globalizacji zawieranie małżeństw z osobami z różnych kręgów kulturowych stało się zjawiskiem powszechnym. Statystyki Niemieckiego Federalnego Urzędu wykazały, że ​​co dziewiąte małżeństwo zawarte w Niemczech w 2014 roku było dwunarodowościowe. Odnotowano tendencję wzrostową w stosunku do lat poprzednich. Niemki preferują partnerów z Turcji, Włoch i USA, podczas gdy niemieccy mężczyźni wykazali tendencję do żenienia się z kobietami z Polski, Turcji i innych krajów Europy Wschodniej oraz Azji. Z wszystkich małżeństw zawartych w 2014 roku, 85,9 proc. stanowiły małżeństwa zawarte między niemieckimi parami, natomiast 14,1 proc. stanowiły małżeństwa między parami binacjonalnymi. Liczba rozwodów była zdecydowanie wyższa w niemiecko-niemieckich małżeństwach niż w małżeństwach binacjonalnych (90,5 proc. rozwodów pomiędzy niemieckimi małżeństwami i 11,4 proc. rozwodów między binacjonalnymi małżeństwami).

Połowa wszystkich małżeństw w Szwajcarii jest binacjonalna. Dwunarodowościowe partnerstwa i rodziny stały się ważnym elementem społeczeństwa szwajcarskiego i odnotowuje się, że ich liczba nadal będzie wzrastać. Według Szwajcarskiego Federalnego Urzędu Statystycznego [http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/01/04.html z dnia 04.07.2016], w roku 2007, 49,7 proc. wszystkich małżeństw w Szwajcarii było dwunarodowościowych. 20,8 proc. szwajcarskich kobiet poślubiło mężczyzn nie będących Szwajcarami, a 22,4 proc. szwajcarskich mężczyzn poślubiło kobiety nie będące Szwajcarkami. 45 proc. kobiet szwajcarskich poślubiło mężczyzn z państw członkowskich UE/EFTA, a 55 proc. poślubiło mężczyzn z krajów trzecich. Szwajcarskie kobiety najczęściej poślubiały mężczyzn z Włoch, Niemiec, Serbii/Czarnogóry, Afryki Północnej, Turcji i Francji. 35 proc. szwajcarskich mężczyzn poślubiło kobiety z państw członkowskich UE/EFTA, a 65 proc. poślubiło kobiety z krajów trzecich. Szwajcarscy mężczyźni najczęściej poślubiali kobiety z Niemiec, Brazylii, Tajlandii, Włoch, Serbii/Czarnogóry i Afryki Północnej. Porównując liczbę rozwodów szwajcarskich (11’642) do liczby małżeństw szwajcarskich (20’406) uzyskujemy wskaźnik rozwodów 57 proc. Natomiast porównując rozwody binacjonalne (6’760) do małżeństw binacjonalnych (14’910) współczynnik rozwodów wynosi 45 proc. Porównując te wyniki do badań niemieckich odnotowujemy analogiczną sytuację dotyczącą przewagi rozwodów wśród małżeństw jednonarodowościowych nad małżeństwami dwunarodowościowymi.

Aby policzyć francusko-zagraniczne małżeństwa, musimy również spojrzeć na statystyki. Ze sprawozdania rocznego na temat imigracji i obecności cudzoziemców we Francji w 2005 roku opublikowanego przez Ministerstwo Pracy, Spójności Społecznej i Mieszkaniowej [Régnard, 2006:175,290] wynika, że ​​w 2005 roku zostało zawartych 43’266 małżeństw francusko-zagranicznych. Stanowiły one 15,3 proc. udziału w ogólnej liczbie 283’194 małżeństw we Francji (tj. 231’348 małżeństw między obywatelami francuskimi oraz 8,580 małżeństw między dwoma cudzoziemcami – różnych narodowości). Mieszane małżeństwa zawierane są nieco częściej przez francuskich mężczyzn (55,6 proc.) niż kobiety (44,4 proc.). Odsetek małżeństw mieszanych zawieranych co roku we Francji pozostaje na wysokim poziomie w porównaniu do liczby małżeństw między obywatelami francuskimi. Jeśli chodzi o krajowe pochodzenie zagranicznych małżonków, w roku 2005, 56,9 proc. z nich pochodziło z kontynentu afrykańskiego, głównie z Afryki Północnej. 67 proc. małżonków francuskich kobiet pochodziło z Afryki, podczas gdy tylko 33 proc. cudzoziemek z Afryki zostało żonami francuskich mężczyzn. Drugą najważniejszą grupą obcokrajowców zawierających małżeństwa z obywatelami francuskimi była grupa Europejczyków: 24,8 proc.

Opracowane wyniki badań na temat małżeństw binacjonalnych w Szwecji dostarcza nam Niedomysl, Östh i Van Ham [2009]. Stwierdzili oni, że liczba małżeństw imigrantów znacznie wzrosła w latach 1990 – 2004, a po 2004 roku utrzymuje tendencję wzrostową. Imigrantki zawierające małżeństwa ze Szwedami pochodzą głównie z południowo-wschodniej Azji i innych części Azji, Europy Wschodniej i Rosji oraz Ameryki Południowej, podczas gdy imigranci zawierający małżeństwa ze Szwedkami (stanowiące 42 proc. wszystkich binacjonalnych małżeństw) pochodzą głównie z Europy Zachodniej, Afryki i Bliskiego Wschodu, Północnej Ameryki i Australii. Östh, Van Ham i Niedomysl [2009] stwierdzili, że mężczyźni, którzy poślubiają imigrantki są wyżej wykształceni, niż Szwedki poślubiające imigrantów. Ponadto stwierdzono, że małżeństwa binacjonalne zawierali mężczyźni i kobiety zamieszkujące w większości obszary miejskie i obszary najbardziej zurbanizowane. Odnotowano też, że najczęściej poślubiano partnera czy partnerkę ze znacznie biedniejszego kraju niż Szwecja.

Procesy zawierania małżeństw binacjonalnych na terytorium Polski również, analogicznie do wcześniej przedstawionych krajów, mają tendencję zdecydowanie rosnącą. Można powiedzieć, że w polskim społeczeństwie zachodzi znacząca zmiana społeczna. Polska od zawsze była społeczeństwem wielokulturowym, jednak obecne na terenie Polski mniejszości narodowe czy etniczne są nieliczne. W chwili obecnej obserwujemy, że do Polski przybywają imigranci z coraz różniejszych krajów i Polska przechodzi od jednorodności do różnorodności. Z danych zawartych w Roczniku Demograficznym przygotowanym przez GUS [Szołtys, Stańczak, 2015] wynika, że ​​w 2014 roku zawarto 188’488 małżeństw. Małżeństwa binacjonalne stanowiły 1,78 proc. (3’367) całkowitej liczby małżeństw w Polsce. Mieszane małżeństwa zawierane są nieco częściej przez polskiego kobiety (2’599), niż przez polskich mężczyzn (768). Dokładne dane pokazane są w tabeli 1.

Tabela 1. Małżeństwa zawarte w 2014 roku przez cudzoziemców według kraju zamieszkania przed ślubem

Mężczyźni Kobiety Razem
Albania 17 17
Algieria 16 16
Argentyna 5 5
Armenia 11 7 18
Australia 22 5 27
Austria 27 27
Bangladesz 11 11
Belgia 40 40
Białoruś 10 61 71
Brazylia 11 8 19
Bułgaria 11 5 16
Chiny 5 7 12
Chorwacja 9 9
Czechy 35 10 45
Dania 17 17
Egipt 20 20
Emiraty Arabskie 5 5
Filipiny 7 7
Finlandia 7 7
Francja 108 7 115
Grecja 12 12
Gruzja 7 7
Hiszpania 99 5 104
Holandia 86 7 93
Indie 34 34
Indonezja 5 5
Iran 5 5
Irlandia 133 12 145
Kanada 16 16
Kazachstan 5 5
Kolumbia 6 6
Litwa 9 21 30
Łotwa 10 10
Macedonia 12 12
Maroko 17 17
Meksyk 10 10
Nepal 7 7
Niemcy 368 34 402
Nigeria 27 27
Norwegia 26 26
Nowa Zelandia 5 5
Pakistan 38 38
Peru 5 5
Południowa Afryka 9 9
Portugalia 20 20
Rosja 24 101 125
Rumunia 30 9 39
Serbia 14 14
Słowacja 32 10 42
Stany Zjednoczone 42 7 49
Szwajcaria 33 33
Szwecja 24 24
Tunezja 19 19
Turcja 56 56
Ukraina 81 299 380
Uzbekistan 5 5
Węgry 29 29
Wielka Brytania 608 38 646
Wietnam 6 6
Włochy 169 169
Inne kraje 94 83 177
  2 599 768 3 367

Źródło: Na podstawie danych z Rocznika Demograficznego 2014, GUS, Warszawa 2015, s. 233- 237.

Z powyższych danych wynika, że Polki preferują partnerów z Wielkiej Brytanii, Niemiec, Włoch i Francji, podczas gdy polscy mężczyźni wykazują tendencję do poślubiania kobiet z Ukrainy, Rosji i Białorusi.

Podsumowując przedstawione wyniki badań z Niemiec, Szwajcarii, Francji, Szwecji i Polski można stwierdzić, że liczba małżeństw binacjonalnych ma tendencję stale rosnącą, małżeństwa binacjonalne nie są mniej trwalsze niż małżeństwa jednonarodowościowe, a dobór małżeński (narodowości) jest zróżnicowany w zależności od płci.


Bibliografia:

Familie, households, http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/01/04.html z dnia 04.07.2016.

– Niedomysl T., Östh J, Van Ham M. (2009), The globalisation of marriage fields: The Swedish case, “Journal of Ethnic and Migration Studies” 2009 , nr 36(7).

– Régnard C. (2006), Immigration et présence étrangère en France 2005:Rapport annuel de la direction de la population et des migrations,  Ministère de l’emploi, de la cohésion sociale et du logement. December 2006.

– Szołtys D., Stańczak J. (2015), Rocznik Demograficzny 2014, Warszawa, GUS.

The 2014 Migration Report, Date: 22 January 2016, http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Publikationen/Migrationsberichte/migrationsbericht-2014.html?nn=2006704 z dnia 04.07.2016.


dr Ewa Sowa-Behtanedr Ewa Sowa-Behtane | Doktor nauk humanistycznych, pedagog – profilaktyk społeczny, socjolog – psychosocjolog rozwoju osobowego, nauczyciel

Autorka książek: „Rodziny wielokulturowe”, „Wartości członków subkultur młodzieżowych” i „Młodzież ponowoczesna”, redaktor naukowy książki „Relacje międzykulturowe” oraz autorka wielu artykułów naukowych.

Członek i prezes Stowarzyszenia Rodzin Wielokulturowych, członek Zespołu Pedagogiki Kultury i Edukacji Międzykulturowej PAN, członek Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego, członek Stowarzyszenia Wspierania Edukacji Międzykulturowej, członek Global Association for Humanities and Social Science Research (GAHSSR).

Pasjonatka krajów Maghrebu.

 

1 thought on “Małżeństwa binacjonalne w wielokulturowej Europie

  1. ciekawy i dający sporo poglądowych informacji na temat związków mieszanych – choć liczby nie powalają to jednak tendencja jest rosnąca i ukłon w stronę pań bo trochę ratują tą mizerię i podnoszą statystyki:) choć 2600 to też ie jest jakoś dużo :)ciekawe p. Ewo jak jest w tym roku i czy idzie w dobrym kierunku ??

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *